Na zona gris

Vivimos na zona gris. Nas comunicacións aeronáuticas, chámase ‘zona gris’ ao espazo que queda fóra dos varridos dos radares. En xeopolítica, fálase de ‘zonas grises’ para identificar territorios nos que o Estado non é quen de exercer a súa soberanía nin as súas obrigas básicas. En democracia, as zonas grises cartografan políticas que escapan á soberanía dos cidadáns e cidadás; decisións que se furtan ao noso control ou resolucións políticas e económicas sobre aspectos esenciais da nosa vida que se nos agachan.

As zonas grises sinalan lugares de non-poder cidadán, son espazos ocupados por decisións de gobernos que están blindados fronte á vontade popular. Espazos ocupados por resolucións impostas por corporacións económicas ou lobbies na sombra que queren que esteamos acantoados permanentemente na zona gris.

Canto máis baixa é a intensidade dunha democracia, maiores son as súas zonas grises. As zonas grises son un ecosistema de dominación da dereita neocon, un ecosistema que ofrecen como complemento dunha democracia vixiada, garantía autoritaria fronte á protesta da indignación, da rebeldía e do disenso.

As zonas grises son a antesala do que Dalton Trumbo chamou o tempo do sapo. Inspirouse en Émile Zola que, para acostumarse a tragar as grandes mentiras do seu tempo, dicía que todos os días comía cru un sapo vivo. Despois desta dieta, Zola aseguraba estar preparado para ler calquera xornal co estómago tranquilo.

Trumbo escribiu: «Todas as nacións pasaron por períodos que poderían denominarse o Tempo do Sapo, unha época na que a nación se envorca sobre si mesma, nunha sorte de loucura compulsiva que nega todo aquilo que ten de inocente a súa tradición, exalta todo o que é vil, e destrúe calquera minoría herética que afirme que a carne de sapo non é a delicia proclamada polo edito gobernamental».

A Confraría do Gran Poder e da Nova Orde Archicapitalista di que no seu reino de desigualdades apenas hai tres formas de tomar as decisións. Unha hai tempo que está en desuso. Estaba apadriñada pola decaída socialdemocracia e insistía en que había que elixir sempre o que era menos malo para verdugos e vítimas. As outras dúas formas son variantes dun mesmo credo conservador: hai que elixir o que é bo para o verdugos e menos malo para as vítimas. Ou hai que elixir, simplemente, o que é mellor para os verdugos. Cando din que non hai alternativa queren dicir que no seu reino non hai posibilidade de elixir o que é bo ou é mellor para as vítimas.

Tras as deliberacións dos poderosos, nas zonas grises ofrécense degustacións de carne de sapo. Con todo, a súa delicada textura non pode impedir que o padal desexe outras alternativas.

Alternativas que nos convocan a abandonar as zonas grises para crear un movemento comprometido con loitas constituíntes en defensa da soberanía cidadá e o autogoberno dos bens comúns. Loitas que nos chaman a construír o común como solar de novas fórmulas para o exercicio da liberdade, a garantía da igualdade ou o fortalecemento dunha fraternidade solidaria. Loitas que fan posibles novas prácticas sociais que erosionan a hexemonía conservadora e callan en contrapoderes, focos de resistencia e novos espazos de empoderamento que son unha emenda da doutrina de imposibilidades e voracidade destrutora que representa o neoliberalismo.

Anoten na súa axenda constituínte: O domingo día 2 de xuño agardan por nós, en Compostela, para que a rúa diga non á megaminería. Os proxectos mineiros deseñados para Galicia chuchan a riqueza e déixannos paisaxes de morte. Hai que evitar que a loucura do seu afán de lucro supoña a ruína dos nosos ben comúns en Corcoesto, Xinzo, A Fonsagrada, Santa Comba, Ordes, Cartelle, na Terra Chá, nas Fragas do Eume ou na Serra do Galiñeiro.

Saïamos da zona gris para dicirlles que non nos gusta a súa dieta de sapo.

Disparando aos reloxos 4 | Disimulen #29, 2 de maio de 2013

» Escoitar Disimulen #29

Na zona gris

Posted on

Maio 27th, 2013

Anova, entre a vella e a nova cultura política

Os planos non son a obra. A advertencia é de Xosé Manuel Beiras. Anova iniciou a súa I Asemblea Nacional cun encontro deliberativo o 21 de abril. As conclusións políticas e a elección dunha nova dirección agardarán até o 8 e 9 de xuño. Nos seus acordos fundacionais, a Anova sinalou como obxectivo crear un Novo Proxecto Común para a esquerda soberanista  e a concreción dunha Nova Cultura Política baseada na radicalidade e horizontalidade democrática, o asemblearismo e a afiliación individual dos militantes.

Anova cualifícase como un partido-movemento, un novo espazo de acción política para favorecer o empoderamento dos cidadáns e como un catalizador da rebeldía cívica fronte á ofensiva neoliberal e á mercadocracia. Anova pénsase, por cabo, como unha forza comprometida co apertura dun novo proceso constituínte en Galiza e no Estado para dar resposta, desde os valores republicanos, á crise do noso autogoberno nacional e á creba da Segunda Restauración Borbónica.

Os planos de obra animaban un proxecto de renovación (e innovación) de prácticas e ideas para estimular novas formas de participación e a produción de políticas ao servizo da soberanía dos cidadáns e da nación galega. Eran os planos da ilusión constituínte, mais o calendario da obra viuse alterado polo adianto das eleccións autonómicas. A creación da AGE en alianza con EU, como socio maior, e co Espazo Ecosocialista e Equo, foi bendicida cun rotundo éxito electoral, pero impuxo tamén unha política dirixente de pequeno comité que deixou en suspenso as dinámicas asemblearias, amorteceu a participación decisoria dos militantes e certificou a pervivencia de prácticas ben próximas á vella cultura partitocrática.

A desviación respecto dos planos de obra foi presentada, con moi diferentes graos de resignación, como consecuencia do “estado de excepción electoral” e da necesidade de dotar de eficacia política a unha estrutura organizativa xermolar, aínda pouco operativa e cunha presenza territorial e social moi feble. Mais preocupa (moito) que o “estado de excepción” se converta en norma e que a Nova Cultura Política fique como un recurso residual, impracticable e retórico.

A Asemblea Constituínte de Anova deitou unha formulación organizativa imprecisa, definida máis polo que non quere ser (un partido clásico ou unha fronte ao xeito do BNG) que polo que aspira ser: un partido-movemento. A afiliación individual dos militantes non disolve o problema da existencia de partidos e colectivos operando no seu seo e Anova, por veces, ofrece a fasquía dunha fronte cos partidos externalizados e, en ocasións, se proxecta a imaxe do Encontro Irmandiño –que ocupa as principais responsabilidades executivas– como unha sorte de partido-guía difuso.

A coordinación das asembleas como espazos decisorios e afianzar unha cultura de goberno ao xeito dos zapatistas e o seu “mandar, obedecendo” é un correlato da horizontalidade democrática no que hai que encaixar a existencia dun núcleo fortemente executivo e o liderado de Xosé Manuel Beiras.

O partido-movemento pide tamén  unha xestión intelixente da súa pluralidade política e ideolóxica e a definición das súas estratexias non como a expresión acartonada e burocrática dunha abstracta vontade xeral (nacida dun debate nos órganos de dirección) senón como expresión da participación dos militantes, simpatizantes e mesmo electores. O mellor procedemento para creación dunha Nova Cultura Política compartida polas diferentes tradicións da Anova non será unha fusión en frío senón unha demorada deliberación onde se prime a inclusividade e o coidado das minorías.

David Rodríguez sinalou algunhas das marcas de identidade que deben ser propias de Anova como partido-movemento: democracia radical, liderados compartidos, toma de decisións colectivas, socialización da información, apertura total á participación social. Requirimentos esenciais para que Anova poida ser unha forza construtora de comunidade política e favorecer a creación de espazos na sociedade civil para o empoderar aos cidadáns-electores.

A Palmiro Togliatti gustáballe dicir que “o partido era a democracia organizada”. A Anova debería aspirar a ser democracia en movemento para socializar, dentro e fóra da organización e das institucións, poder e capacidade decisoria e para idear, co concurso de cidadáns e movementos sociais, novas políticas.

Na axenda estratéxica salientan ademais dúas cuestións: as alianzas  e a construción dun liderado compartido. AGE estreouse cuns magníficos resultados o 21-O e as sondaxes sinálanlle unhas excelentes perspectivas electorais, isto non quita que haxa en Anova enfrontadas visións sobre o seu valor estratéxico como confluencia da esquerda (soberanista e federalista).

A oferta realizada por X.M. Beiras para a construción dunha Fronte Ampla que sume, ademais das forzas hoxe integradas en AGE, ao BNG e Compromiso por Galicia abeira, a día de hoxe, posicións moi diferentes, desde alianzas de xeometrías variables, segundo o ámbito das convocatorias electorais, que non presupoñen o concurso de Esquerda Unida nas novas ofertas unitarias até outras que pensan que a Fronte Ampla debe ser unha proposta inclusiva sen renunciar ás forzas que hoxe son o núcleo de AGE.

Neste momento, a ofensiva diplomática do BNG para lograr unha alianza do nacionalismo independentista tensiona á Anova tanto como cuestiona a validez estratéxica de AGE. Pairando sobre as alianzas está unha concepción non menos contrastada da estratexia soberanista. Máis próxima, nuns casos, á idea do BNG do soberanismo como identificación do nacionalismo independentista e, noutros, no entendemento de que, desde o recoñecemento do dereito á autodeterminación, o soberanismo é un espazo de encontro das forzas que queren dotar a Galicia de maiores cotas de autogoberno ao que se poden sumar independentistas e federalistas.

Pola súa capacidade política e o seu capital simbólico e ético, Beiras identifica, a un tempo, un dos principais atractivos electorais de AGE e o máis relevante referente público de Anova. Este hiperliderado concilia mal coas as reiteradas manifestacións nas que di estar no epílogo da súa vida política. O propio Beiras aleitou a necesidade de construír un liderado colectivo, para crear as condicións do seu relevo, ao redor da figura de Martiño Noriega, no que se ve representada toda unha xeración de militantes de Anova e algúns dos seus principais cargos públicos como os deputados Antón Sánchez e David Fernández Calviño.

Enfriar a concreción dese liderado compartido para o relevo é a opción dunha parte influente do grupo dirixente de Anova que ve como unha ameaza para a súa posición de poder a emerxencia de Noriega como referente dunha nova cultura política que vai alén das fidelidades orgánicas do Encontro Irmandiño e coa que mesmo empatizan, extramuros, amplos sectores de AGE. Que Beiras actúe como facilitador do relevo será, sen dúbida, determinante para atenuar a fractura política e xeracional que xa se enxerga en Anova.

Daguerrotipo: Elixir en aberto ou pechado

Elixir a dirección con listas abertas ou candidaturas pechadas é o debate organizativo máis vivo de Anova. As listas pechadas, aínda garantindo unha representación proporcional a cada candidatura, son rexeitadas por parte importante da militancia que cre que contribuirán a enquistar a política de pequeno comité na Coordinadora Nacional. A ninguén se lle escapa que Beiras, encabezando unha lista pechada, crea condicións de competición electoral moi desfavorables para calquera outra alternativa. Coas listas abertas moitos queren evitar que ningún grupo de poder poida abeirarse no prestixio de Beiras para limitar o control e a capacidade decisoria que Anova lle concede, estatutariamente, aos militantes nas asembleas territoriais.

Feijóo e as teses de abril

Feijóo, presidente eivado, acudiu ao Parlamento para certificar que abril é o mes máis triste no que a memoria se mestura co desexo. A memoria de Feijóo é fráxil, o seu desexo de poder infinito. Unhas fotografías comprometedoras bateron coa súa ambición. Compareceu para compadecerse. Escudouse nunha medida ignorancia e atacou cegamente á oposición.

Agardando que o escándalo se apague antes que tarde, Feijóo enrocouse nas teses de abril. A saber:

1) Foi un erro de mocidade.

2) Descoñecía quen era Marcial Dorado e a que se dedicaba.

3) Dorado non era narcotraficante nin el era presidente daquela.

4) Cando soubo que Dorado tivera problemas coa xustiza, preguntou a unha persoa de confianza, Manuel Cruz, íntimo do contrabandista, que lle asegurou que estaba limpo.

5) Foi Cruz, home (tamén) de confianza de Romay Beccaria e militante do PP en Ferrol (onde era coñecido polas súas credencias democráticas como Manuel Cruz Gamada), quen o introduciu na dolce vita de Dorado & Cia.

6) Cruz negoulle ser un home de palla de Dorado.

7)  Con Dorado só compartía o seu ocio e (teoricamente) ían a escote nos gastos das viaxes e esmorgas xuvenís.

8) Feijóo non tiña, daquela, responsabilidades políticas, non era militante do PP e cumpría unha modesta función técnica na Consellería de Sanidade.

9) Rompeu toda relación con Dorado en 1997 aínda que persistiron contactos esporádicos até 2003, certificados polas escoitas telefónicas ordenadas polo xuíz Vázquez Taín.

10) Non incorreu en ningún delito por tratar con Dorado.

11) Nunca asinou contrato ou concesión ningunha que beneficiase a Dorado.

12) O goberno que deu máis subvencións ás empresas de Dorado é, segundo as contas de Feijóo, o de Touriño.

13) A publicación das fotos ten como obxectivo lograr que se amedrente politicamente.

14) Non é a primeira vez que intentan chantaxealo por causa desas fotografías.

15) Advertiu da existencia das fotos a Manuel Fraga e a Mariano Rajoy que lle quitaron toda importancia e ratificaron a súa confianza na decencia de Feijóo.

16) Todo é unha infamia.

17) Feijóo obrou con absoluta transparencia, honestidade e humildade.

18) A única preocupación da oposición son unhas fotos de hai vinte anos e non os problemas auténticos dos galegos.

19) BNG, AGE e PSdeG só perseguen facerlle dano persoal xa que non hai delito nin responsabilidade política ningunha.

20) Feijóo gañou as eleccións por maioría absoluta en 2009 e repetiu con maioría agrandada en 2012 e isto é un aval indiscutible ao seu recto proceder.

21) A verdade asístelle, a oposición fai insinuacións que a realidade desarma contundentemente.

22) É máis probable que incerto que o PSdeG sexa responsable da difusión das fotos.

23) El País argalla esta campaña de desprestixio movido por escuros intereses.

E 24) Feijóo está moi orgulloso do seu pasado e do seu presente.

As 24 teses do noso presidente non impiden que queden á vista algunhas evidencias:

1) Feijóo, como Romay e Cruz, sabía perfectamente quen era Dorado aínda que facía esforzos considerables por non querer saber.

2) O PP e os clans do contrabando e, despois, os primeiros narcotraficantes galegos formaban parte do mesmo ecosistema de poder.

3) A industria do dobre F (Fume e Fariña) contribuíu decisivamente a financiar a hexemonía conservadora nas Rías Baixas e na Costa da Morte no prefraguismo e no fraguismo e, a pouco que se investigue, no posfraguismo.

4) Feijóo mente e tortura habilmente os feitos para defender actitudes política e éticas reprobables.

5) Os medios dominantes en Galicia están dispostos a comprar calquera versión que exculpe a Feijóo e minimice danos na súa imaxe política.

6) As escasas simpatías que suscita as súas ambicións en Génova 13 explican que a cobertura do PP fose de moi baixa intensidade (en comparación coa despregadas con Camps, Ana Mato ou Bárcenas).

Todo indica que o desconto electoral que sufrirá Feijóo en Galicia por causa das narcofotos será cativo. Entre nós non se penaliza o cinismo e, moi ao contrario, o nihilismo canalla é valorado como un don dos moi poderosos. A ética non cotiza no noso mercado de valores electorais. Feijóo zafará e, no entanto, comezou a súa conta atrás como presidente de Galicia. A súa estratexia para acadar a súa ambición política maior (ser presidente do Goberno de España) resultou gravemente danada e as ociosas fotografías con Dorado botárono da carreira polo relevo de Mariano Rajoy.

Eivada a súa aspiración de poderes supremos, Feijóo ten que comezar a remoer noutros futuros alternativos. Basicamente ten que pensar se toma a porta xiratoria que o leve ao diñeiro fácil no consello de administración dunha podente corporación ou se se aferra con unllas e dentes á roda do poder. É improbable que Feijóo renuncie ás súas ambicións políticas e a súa única vía de supervivencia pasa por intentar repetir os éxitos de Manuel Fraga pelexando por lograr unha terceira maioría absoluta. Feijóo fará das urnas de 2016 unha fermosa lavandería onde branqueará os trapos sucios da súa convivencia ociosa co narcontrabando e nelas intentará asinar un éxito clamoroso que o devolva ao top ten do PP.

Para conservar opcións na loita sucesoria, Feijóo deberá facer de Galicia o seu Reino de Taifas e acaudillar unha política de submisións e rebeldías fixas-discontinuas coa autoridade central dos conservadores e, se é preciso, coa Moncloa. Para cementar en Galicia un poder autónomo, persoal e indiscutible, as políticas de austeridade non serán suficientes e precisará aumentar o gasto público para engraxar a hexemonía conservadora. Necesitará dun programa de fidelización política intensiva e a modesta acupuntura de investimentos actuais resulta pouco eficiente para evitar a drenaxe de lealdades políticas. Para sobrevivir Feijóo deberá conseguir financiamento e mellores condicións de gasto. Está será unha das súas primeiras batallas co PP e con Mariano Rajoy.

Ademais terá que vixiar aos principais damnificados polo seu acantonamento forzoso en Galicia: ao amigo que intimamente aspiraba a sucedelo tras o seu salto ao hiperespazo madrileño (Carlos Negreira) e ao colaborador necesario no noso Non-Goberno (Alfonso Rueda). Estará obrigado igualmente a ser expeditivo con quen queira aproveitarse da súa convalecencia para mellorar posicións (Baltar Jr.) e non deberá tensar demasiado a corda cos marianistas leais nin co aparato de Génova 13 que, a pouco que sexan amolados, poden activarlle un rival galeguista e rexeneracionista (Xosé Manuel Barreiro) ou unha killer tecnocrática (Ana Pastor) que poden operar comodamente en Galicia para socavar o seu liderado.

Se Feijóo consegue facer de Galicia o seu Reino de Taifas terá moitas opcións para volver á carreira pola Moncloa. Se fracasa, sempre está a tempo de tomar a porta xiratoria do diñeiro fácil axudado polo seu currículo como habelencioso xestor e pola súa axenda de favores e comenencias. Feijóo sábese moi tocado pero non fundido.

Daguerrotipo: Marcial Dorado Baúlde

Marcial Dorado Baúlde (Illa de Arousa, 1950). Iniciado no contrabando con Vicente Otero, Terito, aos 25 anos tiña xa gran fama como piloto de planeadoras. A comezos dos anos oitenta, ROS, a banda de Dorado e a de Sito Carnicero controlan o “negocio do fume”. Escapa a Portugal en 1983, volve en 1984 e queda en liberdade co pago dunha fianza de 20 millóns de pesetas. Será un dos capos que lidere a conversión do contrabando do fume en narcotráfico. Detido na Operación Nécora (1990), sen probas, sae en liberdade. En 2003 é condenado polo xuíz Vázquez Taín por contrabando de cocaína a 14 anos de cárcere. Daquela estimóuselle un patrimonio inmobiliario de 15 millóns e depósitos bancarios de 3 millóns de euros en Suíza, Portugal e Bahamas.

Tempos Novos # 191, abril de 2013

 

Feijóo e as teses de abril

Posted on

Maio 27th, 2013

O BNG entre o continuísmo e a renovación

 

Nos congresos partidarios a autocrítica é materia reservada para o oitavo día da semana. A escenografía congresual adoita a trucar os espellos e a cegar as fiestras das organizacións políticas. As ventás tapiadas impiden ver as demandas que existen fóra do espazo de decisión doméstico e os espellos devolven unha imaxe compracente dos fracasos, distorsionada non poucas veces por unha épica enchoupada en vitimismo. Os erros só existen porque a prensa insiste neles para magnificalos. O inferno son os outros e eses outros pretenden, teimudos, a destrución dos xustos. A Asemblea do BNG non foi unha excepción a este males pero tampouco é de xustiza esixirlle ao Bloque a apertura autocrítica que ningún outro partido practica.

A XIV Asemblea non foi unha cita para airear discrepancias, tratábase de pasar páxina das consecuencias cismáticas da XIII Asemblea, acabar coa sensación de baleiro estratéxico e repoñerse colectivamente da desmoralización causada polo revés electoral do 21-O. Nela afondáronse nalgunhas directrices saídas da Asemblea Extraordinaria de 2009, na que se axustaron contas co quintanismo e a experiencia de goberno do bipartito, e radicalizouse asemade o relato político de Amio.

Habendo trazos continuístas, hai tamén sinais inequívocos de renovación. Continuísta é a despluralización ideolóxica e organizativa do BNG. A abdicación á discrepancia construtiva por parte de Abrente é a última manifestación da perda de voces claramente diferenciadas na organización. A hibernación do colectivo liderado por Carlos Aymerich priva ao BNG dunha referencia de esquerda democrática que empobrece á fronte. O envés da despluralización é o reforzamento do dominio da UPG. A súa identificación co BNG nunca foi tan acusada; o seu peso político nas bases, nos cadros intermedios e nos representantes institucionais nunca maior. Os contrapesos ao seu poder son liviáns e as referencias ideolóxicas moito máis monocordes.

A UPG fixo valer a súa condición de partido guía na fixación do campo de acción posible e nos criterios de elección do portavoz nacional. A súa Conferencia Política, en xaneiro, sinalou con dous meses de antelación as liñas vermellas dos aliñamentos políticos fundamentais. Na remuda do voceiro acoutou o perfil dun candidato sen vencello orgánico coa UPG, pero que, como no caso da escolla de Guillerme Vázquez en 2009, carecese de ascendencia política sobre o aparato e o grupo parlamentario.

Non hai xa marxe para inocencia política nin para o maniqueísmo, o papel dirixente da UPG non é unha superprodución de maquiavelismo, é un resultado democrático debido a súa potencia militante e influencia política no Bloque. A súa capacidade para artellar coalicións internas, solidamente maioritarias, permítelle determinar o que o BNG vai dicir e facer ou, se as circunstancias o aconsellan, deixar maior liberdade discursiva e operativa.

No relatorio político da Asemblea a UPG exerceu menor control que en Amio e a achega dos independentes, con Vence ou Goretti Sanmartín á cabeza, na definición da estratexia foi substancial pero sen pretensión ningunha de emendar ou sobardar o posicionamento marco da Conferencia Política da UPG. Con todo, o destacado papel dos “independentes” na redacción e defensa das teses políticas foi un elemento clave para afianzar unha renovación moi destacada da Comisión Executiva e confirmar a Xavier Vence como o seu portavoz.

Xavier Vence é un potente reforzo na dirección do BNG nun momento delicado por mor do seu devalo electoral. Achega unha solvente formación como economista e unha gran solidez ideolóxica que o capacitan non só para interpretar o novo relato político do Bloque senón tamén para facelo máis propositivo. A Vence concédeselle amplo crédito para dotar de maior eficacia electoral á política do nacionalismo frontista e confíase nas súas habilidades relacionais para callar unha alianza con outras forzas soberanistas. Non se dubida da súa valía para ser voceiro, pero a ninguén se lle escapa o complicado que será dar proxección pública ao seu liderado estando ausente do cara a cara con Feijóo no Parlamento de Galicia.

A unanimidade incontestada coa se que aprobou as teses políticas garante a estabilidade e deixa pouca marxe para a discrepancia nunha Comisión Executiva moi renovada nas responsabilidades (cunha remuda do 80% dos seus membros) e xeracionalmente (ninguén supera a idade do voceiro nacional, 52 anos). O calendario axuda. Hai tempo abondo de rodaxe antes das eleccións europeas de 2014.

Oficialmente insístese en negar novidade á definición soberanista do BNG, o que non quita que a proclama independentista para facer efectivo o dereito a decidir e dotar a Galicia dun Estado propio introduza un cambio estratéxico de alcance. Historicamente, o independentismo non foi un sinal de identificador do BNG, referenciado discursivamente á defensa da soberanía nacional e ao dereito de autodeterminación sen precisar, maiormente, cal era o  horizonte último de soberanía que se perseguía nin como se concretaría o encaixe institucional de Galicia no Estado español ou en Europa.

A reorientación soberanista e a elección do dereito a decidir como elemento condutor da estratexia do BNG formula dúas grandes dúbidas. Primeira: en que medida é factible unha estratexia soberanista á luz da escasa adhesión que teñen as propostas independentistas (e mesmo as federalistas) e o moi consolidadas que están en Galicia as opinións favorables ao proceso de recentralización que anima o PP. Segunda: se será o seu electorado tradicional quen de metabolizar a viraxe independentista tendo en conta que a autolocalización ideolóxica do seu votante medio é sensiblemente máis moderada en termos identitarios que a eles atribúen ao BNG.

En Amio, o BNG estragou a súa condición de casa común do nacionalismo. Para recuperar centralidade avógase agora pola construción dun polo soberanista que asuma a confrontación política co centralismo e faise convite a todas as forzas nacionalistas sen exclusións. O dereito a decidir sinala o novo horizonte unitario. Nos-UP e Causa Galiza empatizan coa iniciativa. Compromiso por Galicia vén de facer un chamamento para materializar unha alianza con BNG e Anova para concorrer xuntos ás eleccións europeas. Estas ofertas teñen escaso engado en Anova que non quere circunscribir as alianzas ao campo delimitado polo nacionalismo e reitera a necesidade dunha Fronte Ampla que sume as forzas xa coaligadas en AGE, ao BNG e a Compromiso por Galicia.

O BNG pasa páxina cunha solución de continuidade e renovación coa que aspira a recuperar audiencia, mais crear un clima de confianza favorable á unidade non lle será doado. Por veces a política de alianzas parece deseñada como unha continuación da guerra de Amio por outros medios. Parece que é demasiado tarde para retomar o deseño do Novo Proxecto Común que fracasou en Amio. E é demasiado pronto para atopar un común denominador unitario que proscriba de vez toda tentación hexemonista.

Daguerrotipos: Xavier Vence

Cuarto portavoz do BNG desde a súa fundación. Dirixente destacado no BN-PG e secretario xeral de ERGA (1980-81) pasou á  reserva tras a liquidación da AN-PG (1982). No segundo plano na vida orgánica do BNG, a partir da Asemblea Extraordinaria de 2009 Xavier Vence gañou peso político. Brillante economista, tornouse nun referente imprescindible na crítica das políticas neoliberais. Incorporouse ao Consello Nacional na Asemblea de Amio (2012) como independente na candidatura de APU que promoveron a UPG e o MGS. Sinalado como un dos principais redactores da estratexia política da XIV Asemblea, gañouse a confianza maioritaria dos frontistas para comandar a súa posta en práctica.

 

Tempos Novos # 190, marzo de 2013

 

O BNG entre o continuísmo e a renovación

Posted on

Abril 19th, 2013

Category

BNG, Politica, Soberanismo

O Elefante Branco e a República

 

O Centro de Investigaciones Sociológicas non pregunta pola Monarquía. Non quere saber, as respostas imprimirían unha mala noticia. E a Coroa xa está cangada de pésimas noticias. O CIS coida con mimo do non querer saber da Monarquía borbónica.

A última vez que a opinión pública riu as grazas de Juan Carlos I foi, en 2007, por causa daquel «Por que no te callas?» que dirixiu a Hugo Chávez e que se pintou nos medios de comunicación con soberbias cores coloniais.

Houbo un tempo en que os motíns e as revoltas populares contra os poderosos se facían ao berro de «Viva El-Rei e abaixo o mal goberno!» Moito cambiou o conto. Agora, o CIS non pregunta por El-Rei.

Quen si preguntou foi Metroscopia no seu Barómetro de Confianza Institucional de finais de marzo. Un 53% dos cidadáns consultados desaproba o labor de Juan Carlos I. A valoración do Borbón Maior derrubouse dramaticamente nos últimos  meses.

O datos de Metroscopia subliñan o devalo de confianza que padece a Monarquía. En 1996, o 66% das persoas preguntadas preferían a Monarquía parlamentaria como forma de goberno. A República era a escolla de tan só o 13%.

Na sondaxe de 2012, a monarquía era apoiada por un 53% e a República polo 37%. Nos cidadáns máis novos as preferencias son máis favorables á República. Entre os menores de 34 anos, un 43% é partidario da monarquía e o 48% declárase republicano. Os optimistas din que a chegada da República é só cuestión de tempo.

 

Durante moitos anos vernizouse a figura de Juan Carlos I coa Cultura da Transición para presentalo como un protagonista fundamental da consolidación democrática. O que consolidou Juan Carlos I foi, fundamentalmente, a Monarquía; se a democracia era para uns poucos ou para moitos máis non deixaba de ser, no seu ideario, unha cuestión totalmente secundaria como quedou claro na tentativa golpista do 23-F.

O asalto ao Congreso non foi un ataque á Monarquía, foi un ataque á Democracia. Na trama militar, o indutor do golpe era coñecido en clave como «Elefante Branco». Son moitas as sospeitas e, cada día máis, as certezas que sinalan a Juan Carlos I como o enigmático «Elefante Branco».

A El-Rei, que nos legou o Franquismo, tanto lle valía unha democracia feble como unha ditadura branda. O 23-F, para evitarse problemas maiores, Juan Carlos I, no seu discurso televisivo, inclinouse por unha democracia branda.

Desde aquela, as voces da ala esquerda do Réxime sostiveron que en España había máis juancarlistas que monárquicos e que unha transferencia apresurada da Xefatura do Estado a Felipe de Borbón podería precipitar a chegada da Terceira República.

Hoxe en día, moitos daqueles voceiros afirman, co mesmo entusiasmo, todo contrario e o Partido da Abdicación multiplica militancias e declaracións.

A solución é, agora, o Borbón Menor que suma nas sondaxes un 61% de aprobación fronte á diminuída estima popular do Borbón Maior. Os pro-monárquicos insisten coa lingua pequena en que toca cambiar de cabalo para salvar a corte.

Felipe VI pode ser investido, vestido e vendido como un monarca escandinavo, austero, indoloro e discretamente progresista; e, a pouco que se lle traballe a imaxe, pode ser máis popular que Belén Esteban.

O Partido Monárquico sabe que hai que apresurarse porque a crise económica está asentando a idea de que a Coroa é un pesado elefante branco, inútil, voraz e moi custoso de manter. A Casa Real preséntase como un apodrecido foco de corrupción, comisionismo e impunidade. A Coroa apesta e resulta máis falsa nos seus valores democráticos que un euro de cartón ou unha promesa electoral do silente Mariano Rajoy.

Hai 150 anos, Aureliano Pereira, pioneiro do galeguismo republicano, escribía: «A monarquía deixou de existir e a sombra da República tomará entón forma, cor e vida, trocando a mísera e triste España monárquica nunha República federal, tan elevada como grande, tan próspera como honrada, tan rica como feliz.»

Podemos aplaudir, pero en 2013 a correlación de forzas é pouco máis favorable que nos días nos que escribía Aureliano Pereira. A República está, agora, máis presente no relato da esquerda, pero está apenas presente nos seus programas practicables. A República é un ideal pero, en Galicia e España, aínda carecemos dunha política activa que permita que a democracia republicana tome forma, cor e vida.

Cómpre non enganarse. De momento, hai máis malestar antimonárquico que vontade republicana. A diferenza non é pequena. A República non nacerá dun  malestar apático, precisa concretarse como un movemento democrático radical comprometido co dereito a decidir da cidadanía e das nacións do Estado.

Pero non teñan dúbida, nin mágoa, antes que tarde, as nosas futuras rebeldías ocuparán as prazas e as rúas ao berro de «Abaixo El-Rei. Viva un bo goberno republicano!»

Saúde e República!

 

Disparando aos reloxos 3 | Disimulen #25, 15 de abril de 2013

» Escoitar Disimulen #25

O Elefante Branco e a República

Posted on

Abril 15th, 2013

Porta xiratoria ou Reino de Taifas?

Un pato coxo compadeceuse onte no Parlamento. Feijóo fixo o que mellor saber facer: mallou rabiosamente na oposición parlamentaria. Gañouse o aplauso dos propios e a complicidade dos medios amigos. Puxo a funcionar a máquina do lixo para minimizar danos na súa carreira política e desacreditar aos partidos do bipartito e mais o piano e os estudos na Sorbona de Beiras. O desconto electoral en Galicia serálle cativo, entre nós non se penaliza o cinismo. Ao contrario, o nihilismo canalla recoñécese como un don dos poderosos. A ética non cotiza. Mal que ben Núñez Feijóo zafou e, non obstante, comezou a súa conta atrás como presidente. A súa ambición política maior resulta a día de hoxe inalcanzable. As ociosas fotografías con Marcial Dorado botárono fóra da carreira cara á Moncloa. Como se dedicou a xibarizar o autogoberno galego terá que xogar na Autonomía de Rexional Preferente o que queda de tempada. Como cando coñeceu a Dorado, Feijóo está diante dun dilema: daquela tiña que elixir entre o diñeiro fácil ou a política fácil. O seu padriño Romay Beccaría tomou a decisión: foi abrindo portas ao prometedor e ambicioso tecnócrata.

O noso presidente eivado ten que comezar a remoer noutros futuros alternativos. Tomar a porta xiratoria que o leva ao diñeiro fácil no consello de administración dunha podente corporación ou aferrarse á roda da política? Onte tiña que elixir entre ética ou poder a calquera prezo, elixiu poder, por iso Feijóo deixarase levar pola ambición maior. Tentará repetir os logros de Manuel Fraga pelexando por unha terceira maioría absoluta. Fará das urnas de 2016 unha fermosa lavandería onde branqueará os trapos sucios da súa convivencia ociosa co narcontrabando. Intentará asinar un éxito político clamoroso que o devolva ao top ten do Partido Popular. Para triunfar converterá a Galicia no seu Reino de Taifas e terá que acaudillar unha política de submisións fixas discontinuas con Genova 13 que lle permita aleitar un poder autónomo, persoal e intransferible.

Feijóo debera revisar as biografías de Xosé Luís Barreiro e Xosé Cuíña para non reeditar erros. Tamén terá que vixiar aos principais damnificados polo seu recunque en Galicia: ao amigo que intimamente aspiraba a sucedelo tras o seu salto ao hiperespazo madrileño (Carlos Negreira) e ao colaborador necesario no Non-Goberno (Alfonso Rueda). Estará obrigado igualmente a ser brutal cos que queiran aproveitarse da súa convalecencia para mellorar posicións (Baltar Jr.) e non deberá tensar demasiado a corda cos marianistas crepusculares que, a pouco que sexan amolados, poden activarlle un rival galeguista e rexeneracionista (Xosé Manuel Barreiro) ou unha killer tecnocrática (Ana Pastor), que poden instalarse comodamente en Galicia para facer cirurxías maiores na orde do poder popular. Se triunfa, volverá estar na carreira da Moncloa. Se fracasa, sempre está a tempo de tomar a porta xiratoria do diñeiro fácil. Cal pode ser o peor escenario? Que en 2016 Marcial Dorado sexa un narcotraficante rehabilitado e Feijóo non sexa presidente. Non hai mal que por ben non veña, poderán volver compartir sol, fotos e paisaxes nevadas; e ser amigos para sempre.

Porta xiratoria ou Reino de Taifas?

Posted on

Abril 11th, 2013

Category

Partido Popular

Maggie is dead

[Non todo serán bágoas: How are you celebrating?]

 

Morreu Margaret Thatcher, pero a súa ideoloxía e herdanza política están máis vivas que cando ela almorzaba en Downing Street 10 e Ronald Reagan durmía na Ala Oeste da Casa Branca. O Archicapitalismo goberna o planeta coma nunca e o imperio dos mercados financeiros ameaza con esmagar toda resistencia democrática nunha Europa que asiste á deleiba da socialdemocracia e ao estertor do Estado de benestar. No apoxeo do thatcherismo, os Sex Pistols cantaban «There is no future in England’s dreaming», entrementres os neocons facían coros adoutrinando: «This is not alternative». A síndrome TINA atopou acomodo no Novo Laborismo de Tony Blair como un rebaixadísimo sucedáneo da socialdemocracia ao que lle acae a fórmula que  descubriu Vázquez Montalbán: o seu talante é pactar coa vítima o menos malo para o verdugo e a vítima.

Volvamos a Maggie. Cando celebrou o seu 80 aniversario, Roberto Fendt, vicepresidente do Instituto Liberal do Brasil, dedicoulle unha sentida homenaxe e resumiu a súa herdanza: «A lucidez e a firmeza de propósitos lhe granjearam um desses reconhecimentos raros ― a denominação de “tatcherismo” ao conjunto de políticas que pôs em prática: uma política fiscal de redução da carga fiscal combinada com menor despesa pública; um amplo programa de desregulamentação, para permitir que o setor privado retomasse a iniciativa tolhida pelo trabalhismo e tirasse o país do marasmo distributivista sem crescimento; uma política monetária calcada no reconhecer de que “a inflação é um fenômeno estritamente monetário” ― e usada com o propósito de erradicá-la; e um amplo programa de privatização dos gigantescos elefantes brancos das empresas estatais herdadas de décadas de visão trabalhista do mundo. Não é pouco.»

Non foi pouco porque Thatcher era moito, tanto que nin a interpretación fabulosa de Meryl Streep foi quen de humanizala en The Iron Lady. Nestes días de loito e relembranzas non faltará quen intente encontrar algún valor humanista, ou discretamente humano, en Margaret para enfrontala a Angela Merkel, a súa máis adiantada discípula neoliberal. Mellor que non pasen moito traballo porque nas dúas atopamos a mesma mensaxe (outra vez no retrouso de Sex Pistol): «There’s no future, no future, no future for you.» Se alguén quere amolar a Merkel e deixar a porta aberta á esperanza, é preferible lembrarlle o parrafeo que, en House of Cards, Ian Richardson lle dedica a Maggie mentres deita boca abaixo unha fotografía da Dama de Ferro: «Nada dura para sempre, mesmo ao reinado máis longo e brillante ten que chegarlle a súa fin algún día.»

Eu non chorarei por Margaret Thatcher, un día da miña vida quedei sen bágoas cando Roibeárd Gearóid Ó Seachnasaigh finou, aos 27 anos, no cárcere de Long Kesh tras 66 días de folga de fame.

Maggie is dead

Posted on

Abril 8th, 2013

Category

Archicapitalismo

Feijóo non ten pasado

[Fotogalería de El País]

Zafará desta. Se fose sueco, alemán ou inglés a súa carreira na política remataría de vez o 31 de marzo e a súa estampa necrolóxica sería a información asinada por Xosé Hermida e Elisa Lois en El País. É un político galego dos que sabe que nunca choveu que non escampase e que os medios amigos están para abrir o paraugas protector en tempos de dioivo. Sobraralle abeiro e os asesores seguro que lle lembrarán a sabedoría de McNulty en The Wire: «Poden mastigarte, pero terán que cuspirte.» Feijóo está sendo remoido nas redes sociais e non medios de comunicación que non lle renden honras pero, finalmente, será cuspido. Doído, enfurecido, envelenado de rabia, mais será cuspido… e zafará.

O grande éxito de imaxe de Núñez Feijóo foi consagrarse como un político sen pasado. A garantía do seu brillante presente e glorioso futuro era a desmemoria. Desmemoriouse de Fraga e o fraguismo para non cargar con ningunha pexa do pasado. As follas do almanaque sonlle unha devasa insuperable. Non rende contas dos negocios de Crespo e Gürtel en Galicia porque el non se afiliou ao Partido Popular até 2002. Cando interesa, o calendario feijoniano sinala o seu primeiro ano triunfal co seu nomeamento como presidente do PPdeG en 2006. Antes das datas  sinaladas, case nada, apenas retallos biográficos dun brillante xestor público que apuntaba submisas maneiras, intelixencia tecnocrática e ambición sen límite.

O affaire Dorado é incómodo porque permite esculcar na cara oculta de Núñez Feijóo (se os paraugas protectores do presidente deixan enxergar algo de luz). En Monte Pío non hai lugar para o desacougo. Nos próximos días o único que quedará en claro é que o que está a proba é o cinismo de Feijóo (e os medios amigos), non a súa credibilidade. Comezamos: segundo o xornal galego de referencia, Feijóo tiña tan só unha «relación indirecta» con Dorado antes das súas condenas. Para El País o presidente mantivo nos anos noventa unha estreita amizade con Marcial Dorado, un sabido contrabandista de, cando pouco, tabaco. As fotografías do paseo náutico ilustran claramente unha «relación indirecta».

O empate persoal entre o contrabandista e Feijóo foi facilitado por Manuel Cruz López, home de palla de Dorado en numerosos negocios, militante do PP e chofer de influentes conselleiros de Manuel Fraga, de Romay Beccaría, entre outros. Antes de finar, Cruz López argallou a compra de diversas empresas de comercialización de combustible que, finalmente, acabaron en mans de Dorado Baúlde a quen Galicia Confidencial sinala como un dos provedores de combustible da Consellería de Sanidade no tempo en que Feijóo era secretario xeral. O pasado peta molestamente na porta do presidente Feijóo.

As «relacións indirectas» ou a «estreita amizade» de Feijóo con Dorado son un reflexo crepuscular das «estreitas relacións de amizade indirecta» que o Partido Popular mantivo historicamente cos contrabandistas do tabaco nos anos oitenta e noventa nas Rías Baixas. Daquela comentábase con sorna que cando alguén aparecía nas listaxes electorais do PP como «industrial» había que ler «contrabandista». Eran os anos do contrabando do fume e dos «contrabandistas bos» que cultivaban a amizade cos «caciques bos». Non hai moito Laureano Oubiña declaraba, sen maior escándalo, que el financiara con diñeiro do contrabando aos partidos de Suárez e Fraga a finais dos anos setenta.

A biografía de Dorado exemplifica a metamorfose do contrabando do fume en narcotráfico. A pegañenta tea de araña tecida por empresarios do fume e narcotraficantes coa política agarda maiores investigacións e o episodio vacacional de Feijóo no iate de Dorado vén remover vellas e silenciadas afinidades afectivas. Pero Feijóo zafará porque sobrará quen venda e compre toda esta historia como un erro de mocidade (delongada) ou a cándida ignorancia dun home de terra dentro que non sabe con que patrón compartía derrotas náuticas e alegres festas jolgorio.

O paseo en iate sairalle máis barato que a Anxo Quintana, entre outras razóns porque moitos votantes do BNG foron convencidos de que a amizade con Jacinto Rey era comprometedora e, como castigo, se abstiveron o 1-M, mentres que entre os electores do PPdeG vaise impoñer unha paternal comprensión coa malas compañas do honesto presidente e, como no 21-O, daranlle unha segunda oportunidade malia ter desbaldido apocalipticamente a primeira. A máquina da desmemoria traballa para que todo volva ao seu curso. Marcial Dorado é pasado e o noso presidente non ten pasado. A desmemoria é o opio dun pobo despreocupado do seu presente e do seu futuro. Feijóo sábeo ben.

Os escraches e o Partido da Orde

 

Hai séculos que roubaron unhas palabras a Goethe para bordalas nas súas bandeiras: «Prefiro cometer unha inxustiza antes que soportar a desorde.» San Anastasio fixou o seu credo: «A desorde é sinal de ausencia de autoridade.» O Partido da Orde decretou a mobilización xeral. Acoden en auxilio do PP que está a piques de perder as rúas e as prazas. Acantonados no Pazo convertido en búnquer, os estrategos de Génova 13 confían en que o Partido da Orde e os medios amigos lles permitan quitarse de enriba aos cidadáns indignados coma se fósemos piollos.

A xeneralización dos escraches acendeu as luces de alarma. A protesta sae dos guetos, ocupa as beirarrúas da sociedade decente e perturba a seguridade doméstica da nomenklatura conservadora. O espanto fai garda na porta das súas casas. É un exercicio de coacción intolerable. Unha vileza. Unha variante pérfida da kale borroka. Unha chantaxe antidemocrática inaceptable. Un convite á violencia. Rosa Díez e Cristina Cifuentes repártense os papeis de gobernadora civil e militar para restablecer a paz social dos benpensantes e dos benestantes.

O escarche é unha acción de denuncia no límite. O escrache e os piquetes son os irmáns rabudos da folga e da manifestación. Guillem Martínez cualíficao como «un dereito onde non o hai» e unha forma de «coacción democrática». É un sinalamento político invasivo. Un medio de alta tensión. Esixe sentido da medida e contención. Sitúa aos activistas da PAH ao bordo do abismo. Fainos extremadamente vulnerables á provocación. Se deriva nun único caso de violencia devastará a lexitimidade da causa.

O escrache é unha arte contenciosa de xestión delicada. Determina que a protesta entrou nunha fase de conflito con pouca marxe para a negociación. Andrea Fumagalli formulou unha crúa ecuación coa que nos enfronta a actual crise: «O prezo que as futuras xeracións terán que pagar é inversamente proporcional á súa capacidade de mobilización e conflito.» Mobilizacións a emprender en situación de clara desvantaxe cultural.

Saul Alinsky recórdanolo no seu Tratado para radicais: «Conflito é outra fea palabra aos ollos da opinión pública. Isto é consecuencia de dúas influencias que operan na nosa cultura: unha é a organización relixiosa, que adoptou a retórica de «poñer a outra fazula» [...] A segunda influencia é probablemente a máis subversiva e insidiosa [...] as relacións públicas estilo Madison Avenue, a hixiénica moral da clase media, que fixo do conflito ou da controversia algo negativo e indesexable. Todo isto forma parte da cultura publicitaria que salienta que ningún cheiro debe saír das nosas bocas nin das nosas axilas.»

O medo ao conflito que se apodera de moitos progresistas patricios amplía o campo de manobra do Partido da Orde. O seu medo é maior que o peso da evidencia: dos 198 métodos de acción non-violenta, que alguén tivo a santa paciencia de catalogar, a inmensa maioría serían proscritos polo Partido da Orde. Desenganémonos, aos poderosos unicamente lle resultan aceptables a mansedume, o asentimento ou a resignación dos cidadáns do común, calquera outra actitude é un desafío ao estado de excepción.

Atención á retórica do medo e da inseguridade! Cando o Partido da Orde conclúa a súa campaña difamatoria contra o escrache, os xexúns de Mathama Ghandi van parecer unha incitación á violencia ou un acto de coacción intolerable na sociedade de farturas que a saída neoliberal da crise nos promete.

Os ‘escraches’ e o Partido da Orde

Posted on

Marzo 26th, 2013

Charla sobre a corrupción e a rexeneración

O pasado 22 de marzo fun convidado polo Espazo Ecosocialista de Compostela a dar unha charla sobre a corrupción política e a rexeneración democrática. Daniel R.C. gravouno en vídeo.

Botei man dalgunhas referencias da cultura visual para caracterizar Compostela como escenario político emparentado coa Ghotam de Batman, Sin City e, moi especialmente, co Baltimore de The Wire. Caractericei SCQ como capital das elites de Galicia e principal parqué do mercado de favores que empata empresas, gobernos e sottogovernos. Estes parrafeos van até o minuto 15.

Despois, apoiándome nunha cita de Gramsci («Entre o consenso e a forza está a corrupción-fraude que é característica de certas situacións de exercicio difícil da función hexemónica»), analizo a conexión entre clientelismo, corrupción e o modelo de hexemonía dominante da dereita (pero non só da dereita senón tamén da esquerda do réxime bipartidista). Debullo as prácticas do clientelismo parroquial e do clientelismo de empresa e reparo na clasificación cromática da corrupción –branca, gris e negra– que nos fixo Arnold Heidenheimer. Tamén valoro (con bastante pesimismo) os contrapesos e as devasas cidadás dispoñibles para coutar a extensión das prácticas corruptas e a deterioro das institución democráticas. Este bloque dura até o minuto 43.

A última parte da charla dediqueina a facer unha reflexión a partir de O artesán, o libro no que Richard Sennett debulla as características básicas das actividades artesás. O labor artesán ten unhas características que reivindico como centrais para a construción dunha nova política e unha nova esquerda. Algúns dos trazos desa esquerda artesá son o vencello de praxe e unha teoría ligada a narracións de longo alcance; a creación de novas formas (de socialización e empoderamento); a achega de valores substanciais ás novas formas da política; o entendemento da política como unha resolución de problemas que nos enfronta a novos problemas ou, dito ao xeito de Agnes Heller, unha acción destinada a satisfacer necesidades compatibles co actual sistema que nos conduza a enfrontar a resolución de necesidades radicais incompatibles con ese mesmo sistema. Tamén fago unha reivindicación da política da esquerda como un código aberto, comprensible e accesible a todos, con actores implicados no que se fai e se predica e alicerceadio na obrigada dimensión cooperativa que debe ter a construción da esquerda nova.