Buques pantasma ou o inicio do milagre económico? Resulta difícil aclararse entre tanto balbordo de comunicados, desmentidos e compracentes apelacións de honestidade empresarial e política. Cun pouco de transparencia, todos sairiamos gañando. Bastaría con que Feijóo mostrase os contratos asinados por Pemex. Se quere, pode seguir mareando a perdiz ata que se canse, é o privilexio de gobernar un país onde a prensa placebo manda e ordena ao seu capricho a opinión pública.

En Pensar el siglo século XX, Tony Judt lembra como os intelectuais renunciaron a valorar se algo é bo ou malo para pasar a preguntarse tan só se unha posición política é eficiente ou ineficiente. Os medios de comunicación, na súa maltratada condición de intelectuais colectivos, en moitos casos nin tan sequera iso: nin se pregunta sobre as bondades ou maldades morais das decisións, nin se avalía a súa eficiencia para gobernar o ben común.

Abundan as cabeceiras xornalísticas pero escasea a pluralidade informativa crítica. A inmensa maioría dos nosos xornais ofrécense como distintas variantes dunha mesma cepa conservadora. Nas últimas décadas, os valores da dereita montaraz ocuparon exitosamente a linguaxe da política e a economía, pero esta colonización atrofia tamén os medios que deberían soster a conversa cidadá sobre o exercicio do poder ou a calidade das políticas públicas.

Triunfa o infoentretemento e do cuarto poder como vixiante crítico de todos os demais poderes xa case que ninguén se acorda. Imos afacéndonos a ver desaparecer medios que garantían pluralismo e crítica, e vemos como, no minguado espazo dos quioscos, só resisten follas informativas paraobernamentais dedicadas a vixiar o desencanto dos cidadáns e a fomentar novas e vellas submisións e servidumes.

Imponse a melancolía. Choramos cabeceiras desaparecidas hai moitas décadas, como o Galicia de Paz-Andrade, e outras dos nosos días como a recuperada e perdida A Nosa Terra, o Xornal de Galicia e Galicia Hoxe, ou o dixital Vieiros que nos ensinou a lernos na Rede. Até deitamos bágoas polo Galicia de Díaz Pardo que nunca chegou a saír da rotativa. Temos razóns para dar renda solta ás nosas amargas queixas pero os lectores non somos totalmente inocentes da desaparición dos medios que queremos. Si, hai responsables maiores. Tamén neste caso para dar cos culpables hai que seguir a pista do diñeiro.

En 2005, David Edwards e David Cromwell escribiron Los guardianes del poder para convencernos do declive e imposibilidade dunha prensa progresista, encorada, como está, pola dependencia dos seus xestores dos caprichos de grandes bancos e fondos de investimento. Hai altos directivos e espílidos financeiros que lles dan a razón cando afirman que as empresas informativas, para producir cartos e seguir competindo no mercado, necesitan esnaquizar redaccións e liquidar o xornalismo que indaga nos feitos en procura da verdade para publicala como materia prima da cidadanía.

Soledad Gallego-Díaz lembrábanos, non hai moito tempo, que o xornalismo serviu á democracia e que segue sendo vital para garantir un auténtico debate cidadán e para poder construír unha axenda informativa e política sobre a que debemos deliberar e decidir colectivamente. Ese xornalismo cada día ten menos espazo nos quioscos, nas emisoras e nas pantallas de televisión e dos computadores. Estamos advertidos por Paul Starr das consecuencias da súa desaparición: “A fin da era dos xornais implica un cambio no sistema político. Os xornais axudaron a controlar a tendencia á corrupción tanto nos gobernos como nos negocios”. Sen estes medios podemos ir despedíndonos dunha democracia esixente e da soberanía dos cidadáns.

O xornalismo e os xornais que se extinguen contan a mesma historia que o relato da troita d’O Inicio que nos deixou Ánxel Fole e que tanto lle gusta a Xosé Manuel Pereiro. As troitas teñen, entre nós, fama de peixes sagrados. Soubo Fole que, nun gran pío da Ferreiría, había unha troita celibata que daba fe da calidade da auga. Se unha troita finaba, ían a por outra ao río. E moitos eran os que sacaban a gorra cando pasaban por diante dela como sinal de agradecemento pola súa vixilancia da saúde das augas. Un día un desalmado comeu a troita. Alguén papou un xornal que daba conta da limpeza do noso autogoberno en Galicia. Que non espere perdón. Grazas aos que coidaron da troita, do xornal e das nosas liberdades nestes últimos seis anos.

About

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

*

Podes utilizar estas etiquetas e atributos HTML : <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

A última troita

Posted on

Outubro 3rd, 2012

Category

Os nosos medios

Tags